Dünyanın en önemli gıda ve yağ üretim kaynaklarından biri olan soya fasulyesi, Glycine max isimli bitkinin tohumlarından elde edilmektedir. Hem endüstriyel kullanımda hem de gıda sektöründe yaygın olarak kullanılan soya fasulyesi, yem sektöründe de önemli bir yer tutmaktadır. Büyükbaş ve kümes hayvanları için sağlıklı yağ bileşenleri sunması nedeniyle yem rasyonlarında tercih edilmekte, aynı zamanda yüksek protein içeriğiyle güçlü bir besin kaynağı olarak öne çıkmaktadır.
Soya fasulyesi dünya genelinde birçok sektörde farklı amaçlarla kullanılmakta olup başlıca kullanım alanları şunlardır:
1. Gıda Endüstrisi
Soya fasulyesi birçok gıda ürününde ana bileşen olarak kullanılmaktadır. Soya sütü, yağı, unu ve peyniri gibi ürünlerin üretiminde özellikle GDO’suz soya kullanımı büyük önem taşımaktadır. Vejetaryen ve vegan beslenmenin yaygınlaşmasıyla birlikte soya bazlı ürünler daha fazla tercih edilmekte, hayvansal gıda tüketmeyen bireyler için önemli bir protein kaynağı oluşturmaktadır.
2. Yem ve Hayvancılık Endüstrisi
Yüksek protein içeriği sayesinde hayvancılık ve yem sektöründe önemli bir yem hammaddesi olarak kullanılmaktadır. Özellikle soya fasulyesi unu formunda yem rasyonlarına dahil edilmekte olup yemlik soya fiyatları dönemsel tarım faaliyetlerine bağlı olarak değişiklik gösterebilmektedir.
3. Yağ Üretimi
Soya fasulyesi bitkisel yağ kaynağı olması nedeniyle margarin ve yemeklik yağ üretiminde yaygın olarak kullanılmakta ve gıda sektöründe önemli bir hammadde olarak değerlendirilmektedir.
Soya fasulyesi oldukça besleyici bir bitkidir. Tohum kalitesi, işleme yöntemleri ve yetiştirme koşullarına bağlı olarak besin değerleri değişmekle birlikte, 100 gram soya fasulyesinin yaklaşık besin değerleri aşağıdaki gibidir:
| Besin Öğesi | Miktar |
|---|---|
| Kalori | Yaklaşık 173 kcal |
| Protein | Yaklaşık 16.6 g |
| Yağ | Yaklaşık 9 g |
| Karbonhidrat | Yaklaşık 9 g |
| Lif | Yaklaşık 6 g |
| Şeker | Yaklaşık 3 g |
| Kalsiyum | Yaklaşık 277 mg |
| Demir | Yaklaşık 15.7 mg |
| Magnezyum | Yaklaşık 280 mg |
| Fosfor | Yaklaşık 194 mg |
| Potasyum | Yaklaşık 620 mg |
| Çinko | Yaklaşık 4.8 mg |
| Bakır | Yaklaşık 1.6 mg |
| Selenyum | Yaklaşık 14.5 mcg |
| B1 Vitamini (Tiyamin) | Yaklaşık 0.87 mg |
| B2 Vitamini (Riboflavin) | Yaklaşık 0.66 mg |
| B3 Vitamini (Niasin) | Yaklaşık 1.62 mg |
| B6 Vitamini | Yaklaşık 0.38 mg |
| Folat (B9 Vitamini) | Yaklaşık 375 mcg |
| A Vitamini | Yaklaşık 0 IU |
| C Vitamini | Yaklaşık 6 mg |
| E Vitamini | Yaklaşık 1.95 mg |
| K Vitamini | Yaklaşık 47 mcg |
Soya fasulyesi; bitkisel protein, demir, kalsiyum ve lif açısından zengin içeriğiyle besleyici değeri yüksek bir hammadde olup gıda ve yem sektöründe önemli bir yer tutmaktadır.
